De kunst van het kiezen

Omdat we maar één kaart voor de bibliotheek hadden kwam een huiselijke zoektocht nogal eens voor. Portemonnees, pasjesmapjes, rommelladen en zelfs de vakantietoilettas werden uitgepakt, op de kop gehouden en uitgeplozen op zoek naar dit witte kleinood. Het onderwerp zelf is een eenvoudig wit pasje met daarop de naam en een streepjescode. Een simpel ding maar soms o zo nodig, dat pasje.

Misschien kwam het door de vakantieweek en waren we dus extra uitgeslapen. Of kwam er een plotselinge brainwave voorbij. Hoe dan ook, we bedachten dat je zo’n simpel pasje natuurlijk ook gewoon kunt kopiëren. Beetje kaftplastic er om heen en hoepla, er zijn plotseling twee pasjes. De scanner in de bibliotheek zag vanmiddag geen verschil. Het boek van Tim Harford, ‘Waarom we doen wat we doen’, dat ik op deze min of meer illegale manier leende blijkt zeer lezenswaard. Harford is een bekend columnist en econoom. Hij is een aanhanger van de rationele keuzetheorie, een economische stroming die inmiddels ook door andere wetenschappen, zoals de psychologie, wordt omarmd. Het boek leest als een speer, het onderwerp van keuzes maken boeit al sinds ik Jean Paul Sartre las, ‘de mens kan niet niet kiezen’. Maar of we dat kiezen nou zo bewust doen zoals Harford ons wil laten geloven?

De slagboomman van het Riu Clubhotel

Bij de ingang van vakantiehotel was een wachthuisje en een slagboom. De slagboom werd handmatig bediend door een man in uniform. De hele dag reden er bussen en taxi’s af en aan. Vanaf een bankje heb ik een tijdje naar hem zitten kijken. Op de één of andere manier moet hij geweten hebben voor wie hij de slagboom moest openen. Ik heb hem niemand zien weigeren. Toch ga ik er van uit dat hij een beredeneerde keuze maakte alvorens de boom omhoog te duwen. Zou hij alle taxichauffeurs van gezicht kennen en ook alle buschauffeurs en alle gasten? Want ook de parkeerplaatsen waren aan de binnenkant.

Kiezen is een apart onderdeel van natuurlijk gedrag. Want niet alleen mensen kiezen, ook dieren maken regelmatig keuzes. Kijk ik alleen maar rond in onze tuin dan zie ik tientallen vogels keuzes maken tussen vetbollen en broodkruimels. Anderen kiezen er voor om de tuin om te spitten op zoek naar wormen of tussen de eikenschors op zoek te gaan naar insecten. Sommigen kiezen er voor om niet bij ons te eten maar bij de buren. Bewuste keuzes?

In de cognitieve psychologie wordt er van uitgegaan dat we weliswaar niets kunnen doen aan onze omstandigheden, maar wel aan onze perceptie van en onze reactie op die omstandigheden. Er valt dus wel zeker iets te kiezen. Dit schrijvend voel ik me net een klein kind in een snoepwinkel. Wordt het een dropveter, toverballen, spekjes, tum-tum, zwart-wit of toch die dropveter? Leven is kiezen, kiezen is leuk, leven is leuk. Niet altijd eenvoudig maar wel altijd boeiend.

Advertenties

Één reactie Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s